{"id":1058,"date":"2025-03-30T05:51:02","date_gmt":"2025-03-30T05:51:02","guid":{"rendered":"http:\/\/poborski.eu\/?p=1058"},"modified":"2025-05-14T16:46:25","modified_gmt":"2025-05-14T16:46:25","slug":"palac-czerwiecice","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poborski.eu\/?p=1058","title":{"rendered":"Pa\u0142ac Czerwi\u0119cice"},"content":{"rendered":"\n<p>[niem. Czerwentz\u00fctz]<\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u0142ac wybudowany zosta\u0142 w 1892 r. z inicjatywy <strong>Wiktora von Wrochema<\/strong> (1844-1910).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-6c531013 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p>Czerwi\u0119cice pierwszy raz wzmiankowana w 1272 r., w XIX w. w wyniku bada\u0144 archeologicznych odkryto fragmenty XIII-wiecznej osady obok drogi do <a href=\"https:\/\/poborski.eu\/?p=1240\">S\u0142awikowa<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"120\" height=\"120\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ikona_sptotext.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-1554\" style=\"width:189px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice.mp3\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od nazwy osobowej Czerwi\u0119ta. Wed\u0142ug niemieckiego j\u0119zykoznawcy Heinricha Adamy\u2019ego nazwa wywodzi si\u0119 od polskiej nazwy &#8222;koloru czerwonego&#8221;. W swoim dziele o nazwach miejscowych na \u015al\u0105sku wydanym w 1888 roku we Wroc\u0142awiu jako nazw\u0119 starsz\u0105 od niemieckiej wymienia &#8222;Czerwie\u0144cice&#8221; podaj\u0105c jej znaczenie &#8222;Rotkretscham&#8221; czyli w j\u0119zyku polskim &#8222;Czerwona karczma&#8221;. Nazwa zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej fonetycznie zgermanizowana na Czerwentz\u00fctz i utraci\u0142a swoje pierwotne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1416 r. wie\u015b wzmiankowana by\u0142a w dokumentach jako Czirwenczicz. Wie\u015b nosi\u0142a niemieck\u0105 nazw\u0119 Czerwentz\u00fctz, a w latach 1936\u20131945 Rotental. W 1945 r. powr\u00f3cono do nazwy Czerwi\u0119cice<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"424\" height=\"309\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/old_Czerwiecice_palac.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1113\" srcset=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/old_Czerwiecice_palac.jpg 424w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/old_Czerwiecice_palac-300x219.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 424px) 100vw, 424px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Od 1700 roku najwa\u017cniejszym maj\u0105tkiem Wrochem\u00f3w sta\u0142y si\u0119 Czerwi\u0119cice (na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Raciborza). Dobra te jako posag wnios\u0142a Joanna Ludmi\u0142a von Reisewitz, wdowa po Fryderyku Leopoldzie von Holly,&nbsp; ma\u0142\u017conka Karola Joachima von Wrochema.<\/p>\n\n\n\n<p>Formalnie Wrochem kupi\u0142 od swej ma\u0142\u017conki maj\u0105tek dopiero w 1712 r. za sum\u0119 5500 \u015bl\u0105skich talar\u00f3w, z kwoty tej 2200 mia\u0142o przypa\u015b\u0107 Karolowi Leopoldowi von Holly, synowi Joanny Ludmi\u0142y z jej pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Po jego \u015bmierci pa\u0142ac wraz z maj\u0105tkiem odziedziczy\u0142a c\u00f3rka Zofia (1884-1965), zam\u0119\u017cna z Hansem von Schimonsky. Budowla otoczona by\u0142a ogrodem i parkiem. Obecnie zachowa\u0142 si\u0119 jedynie park z okazami starodrzewia. Pa\u0142ac nale\u017ca\u0142 do rodziny von Schimonsky do 1945 r., kiedy opu\u015bcili oni Czerwi\u0119cice. W czasie II wojny \u015bwiatowej w pa\u0142acu mie\u015bci\u0142 si\u0119 sztab niemiecki, a anten\u0119 radiostacji mo\u017cna zobaczy\u0107 do dzisiaj. Budowla obecnie nale\u017cy do osoby prywatnej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"850\" height=\"825\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-11DPoborski.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-1066\" srcset=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-11DPoborski.webp 850w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-11DPoborski-300x291.webp 300w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-11DPoborski-768x745.webp 768w\" sizes=\"(max-width: 850px) 100vw, 850px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>zdj\u0119cie: D.Poborski [2023]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>linki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%82ac_w_Czerwi%C4%99cicach\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%82ac_w_Czerwi%C4%99cicach<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.nac.gov.pl\/\">https:\/\/www.nac.gov.pl\/<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20160807193124\/http:\/\/www.montes.pl\/montes\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=239&amp;Itemid=519\">https:\/\/web.archive.org\/web\/20160807193124\/http:\/\/www.montes.pl\/montes\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=239&amp;Itemid=519<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.polskiezabytki.pl\/m\/obiekt\/5122\/Czerwiecice\/\">https:\/\/www.polskiezabytki.pl\/m\/obiekt\/5122\/Czerwiecice\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>lokalizacja: <strong>50\u00b009\u203223,70\u2033N 18\u00b010\u203254,00\u2033E<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"833\" height=\"850\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-13DPoborski.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-1068\" srcset=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-13DPoborski.webp 833w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-13DPoborski-294x300.webp 294w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-13DPoborski-768x784.webp 768w\" sizes=\"(max-width: 833px) 100vw, 833px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>zdj\u0119cie: D.Poborski [2023]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>zdj\u0119cia archiwalne:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.nac.gov.pl\/\"><strong>NAC<\/strong><\/a> &#8211; <sup><em>NARODOWE ARCHIWUM CYFROWE<\/em><\/sup><\/p>\n\n\n\n<!-- Final Tiles Grid Gallery for WordPress v3.6.4 free --><style>#ftg-77 .tile .icon { color:#ffffff; }#ftg-77 .ftg-items .loading-bar i { background:#666; }#ftg-77 .ftg-items .loading-bar { background:#fff; }#ftg-77 .tile .icon { font-size:12px; }#ftg-77 .tile .icon { margin: -6px 0 0 -6px; }#ftg-77 .tile .caption-block .text-wrapper span.text { font-size:12px; }#ftg-77 .tile .caption-outside .text-wrapper span.text { font-size:12px; }#ftg-77 .tile .caption-block .text-wrapper span.title { font-size:14px; }#ftg-77 .tile .caption-outside .text-wrapper span.title { font-size:14px; }#ftg-77 .tile { background-color: transparent; }#ftg-77 .tile .caption-block .text-wrapper span.text { color: #ffffff; }#ftg-77 .tile .caption-block .text-wrapper span.title { color: #ffffff; }#ftg-77 .tile .caption-outside .text-wrapper span.text { color: #ffffff; }#ftg-77 .tile .caption-outside .text-wrapper span.title { color: #ffffff; }#ftg-77 .tile .ftg-social a { color: #ffffff; }#ftg-77 .tile .caption-block { transition-timing-function:linear; }#ftg-77 .tile .caption-block { transition-duration:0.25s; }#ftg-77 .tile .tile-inner:before { background-color: #000000; }#ftg-77 .tile .tile-inner:before { background-color: rgba(0, 0, 0, 0.8); }<\/style><a name=\"7\"><\/a><div class=\"final-tiles-gallery  ftg-hover-enabled caption-inside  caption-none caption-middle caption-center\" id=\"ftg-77\" style=\"width: 100%\"><div class='ftg-items'><div class='loading-bar'><i><\/i><\/div><div  class='tile ftg-preload  '><a title=\"\" data-lightbox='ftg-77' rel='ftg-77'  class=' tile-inner  ftg-lightbox' href='https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-4.webp' ><img alt='' class='item skip-lazy' data-class='item' data-ftg-source='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-4.webp' src='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-4.webp' width='1000' height='806' \/><span class='icon fa fa-zoom'><\/span><div class='caption-block'><\/div><\/a><div class='ftg-social'><\/div><\/div><div  class='tile ftg-preload  '><a title=\"\" data-lightbox='ftg-77' rel='ftg-77'  class=' tile-inner  ftg-lightbox' href='https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-1.webp' ><img alt='' class='item skip-lazy' data-class='item' data-ftg-source='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-1.webp' src='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-1.webp' width='1000' height='807' \/><span class='icon fa fa-zoom'><\/span><div class='caption-block'><\/div><\/a><div class='ftg-social'><\/div><\/div><div  class='tile ftg-preload  '><a title=\"\" data-lightbox='ftg-77' rel='ftg-77'  class=' tile-inner  ftg-lightbox' href='https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-5.webp' ><img alt='' class='item skip-lazy' data-class='item' data-ftg-source='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-5.webp' src='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-5.webp' width='1000' height='805' \/><span class='icon fa fa-zoom'><\/span><div class='caption-block'><\/div><\/a><div class='ftg-social'><\/div><\/div><div  class='tile ftg-preload  '><a title=\"\" data-lightbox='ftg-77' rel='ftg-77'  class=' tile-inner  ftg-lightbox' href='https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-3.webp' ><img alt='' class='item skip-lazy' data-class='item' data-ftg-source='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-3.webp' src='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-3.webp' width='1000' height='806' \/><span class='icon fa fa-zoom'><\/span><div class='caption-block'><\/div><\/a><div class='ftg-social'><\/div><\/div><div  class='tile ftg-preload  '><a title=\"\" data-lightbox='ftg-77' rel='ftg-77'  class=' tile-inner  ftg-lightbox' href='https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-2.webp' ><img alt='' class='item skip-lazy' data-class='item' data-ftg-source='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-2.webp' src='http:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-2.webp' width='1000' height='806' \/><span class='icon fa fa-zoom'><\/span><div class='caption-block'><\/div><\/a><div class='ftg-social'><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"850\" height=\"689\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-10DPoborski.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-1065\" srcset=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-10DPoborski.webp 850w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-10DPoborski-300x243.webp 300w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/czerwiecice-10DPoborski-768x623.webp 768w\" sizes=\"(max-width: 850px) 100vw, 850px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>zdj\u0119cie: D.Poborski [2023]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>wi\u0119cej o rodzie von Wrohem na:&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.arekkp.pl\/szlachta.html#Wrochem\">http:\/\/www.arekkp.pl\/szlachta.html#Wrochem<\/a>&nbsp;oraz Familiengeschichte des Geschlechts von Wrochem<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsze wzmianki \u017ar\u00f3d\u0142owe o wiosce pochodz\u0105 z lat 1272-1275, kiedy to by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 rycerskiego rodu&nbsp;<strong>Lavenstein\u00f3w,<\/strong>&nbsp;u\u017cywaj\u0105cych te\u017c nazwy&nbsp;Czerwi\u0119cickich. Liczni cz\u0142onkowie tej rodziny piastowali wa\u017cne urz\u0119dy na dworach ksi\u0105\u017c\u0105t raciborskich. Pawe\u0142 Lavenstein, zwany Paw\u0142em z Czerwi\u0119cic, dzier\u017cawi\u0142 przed 1413 rokiem cz\u0119\u015b\u0107 Rudnika. Jako takie wymienione s\u0105 w dokumencie fundacyjnym ksi\u0119cia Jana II \u017belaznego dla kolegiaty raciborskiej. W kolejnych wiekach przechodzi\u0142a z r\u0105k do r\u0105k. Przez d\u0142ugi czas, bo od 1712 roku, a\u017c do 1910, Czerwi\u0119cice nale\u017ca\u0142y do rodziny&nbsp;<strong>von Wrochem&nbsp;<\/strong>pochodz\u0105cej z ksi\u0119stwa bytomskiego. \u015aci\u015blej m\u00f3wi\u0105c od 1700 roku by\u0142 to najwa\u017cniejszy maj\u0105tek rodzinny.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo prawdopodobne jest, \u017ce linia tej rodziny (Wrochemowie) wznios\u0142a rezydencj\u0119 ju\u017c w XVIII wieku. Budynek dopiero p\u00f3\u017aniej przekszta\u0142cono, b\u0105d\u017a w jego miejscu zbudowano nowy pa\u0142ac. Prace budowlane w 1892 roku sfinansowali w\/w Wrochemowie, a dok\u0142adnie Wiktor von Wrochem, wymieniony jako w\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku mi\u0119dzy innymi w ksi\u0105\u017cce adresowej z 1905 roku. Dlatego wszystko wskazuje z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem, \u017ce to on by\u0142 budowniczym dworu, kt\u00f3ry kolejno w latach 1847 i 1892 by\u0142 poddawany przekszta\u0142ceniu i przebudowie na renesansowy pa\u0142ac.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W 1894 r. cz\u0142onkowie rodziny za\u0142o\u017cyli Zwi\u0105zek Rodowy. jego celem by\u0142o utrzymanie pami\u0119ci o dziejach rodu. Jednym z pierwszych postulat\u00f3w by\u0142o opracowanie historii rodu. Wiktor von Wrochem opracowa\u0142 pierwszy tom dziej\u00f3w rodu i opublikowa\u0142 je pt. Familiengeschichte des Geschlechts von Wrochem w 1908 r. w Raciborzu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/www.arekkp.pl\/genewrochem.html\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/poborskid.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d_wrochem.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-1650\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"491\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/czerwiecice.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1736\" srcset=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/czerwiecice.jpg 819w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/czerwiecice-300x180.jpg 300w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/czerwiecice-768x460.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>mapa:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.oldmapsonline.org\/en\/Gmina_Cisek?gid=9c8a4452-f870-5262-a1f6-027470db0525#position=13.6732\/50.1583\/18.19736&amp;year=1935\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"580\" src=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Clipboard_05-14-2025_01.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1750\" srcset=\"https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Clipboard_05-14-2025_01.jpg 800w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Clipboard_05-14-2025_01-300x218.jpg 300w, https:\/\/poborski.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Clipboard_05-14-2025_01-768x557.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>mapa z 1935 &#8211; Sudice a Ratibor 1935|Vojensk\u00fd zem\u011bpisn\u00fd \u00fastav1:75 000<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[niem. Czerwentz\u00fctz] Pa\u0142ac wybudowany zosta\u0142 w 1892 r. z inicjatywy Wiktora von Wrochema (1844-1910). Czerwi\u0119cice pierwszy raz wzmiankowana w 1272 r., w XIX w. w wyniku bada\u0144 archeologicznych odkryto fragmenty XIII-wiecznej osady obok drogi do S\u0142awikowa. Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od nazwy osobowej Czerwi\u0119ta. Wed\u0142ug niemieckiego j\u0119zykoznawcy Heinricha Adamy\u2019ego nazwa wywodzi si\u0119 od polskiej nazwy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1067,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[75,613,612,611,497,525,639],"class_list":["post-1058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zamki-i-palace","tag-czerwiecice","tag-rotental","tag-von-holly","tag-von-reisewitz","tag-von-schimonsky","tag-von-wrochem","tag-wrochem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1058"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1752,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058\/revisions\/1752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poborski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}