{"id":1787,"date":"2025-05-19T17:11:50","date_gmt":"2025-05-19T17:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/poborski.eu\/?p=1787"},"modified":"2025-05-19T19:39:20","modified_gmt":"2025-05-19T19:39:20","slug":"palac-w-bialej-oleckiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poborski.eu\/?p=1787","title":{"rendered":"Pa\u0142ac Bia\u0142a\u00a0Olecka"},"content":{"rendered":"\n

Schloss Billstein<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n

Wie\u015b (nazwa maj\u0105tku i miejscowo\u015bci – Bialla, Kamienna, Alt Bialla, a od 1903 do 1945 r. \u2013 Billstein) zosta\u0142a za\u0142o\u017cona 7 kwietnia 1562 roku jako maj\u0105tek szlachecki przez ksi\u0119cia Albrechta. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 nada\u0142 staro\u015bcie z Rynu, Jerzemu von Diebesowi, 150 w\u0142\u00f3k ziemi, na kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 ju\u017c zasiedlona wie\u015b Plewki. <\/p>\n\n\n\n

pos\u0142uchaj cz\u0119\u015bci I opowie\u015bci (cz\u0119\u015b\u0107 II poni\u017cej<\/em>)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W owym czasie wie\u015b obejmowa\u0142a \u0142\u0105cznie 66 w\u0142\u00f3k u\u017cytkowych, a pozosta\u0142e 84 w\u0142\u00f3ki stanowi\u0142 g\u0119sty las. Obszar le\u015bny nale\u017ca\u0142 do maj\u0105tku ziemskiego Bia\u0142a Olecka i wsi szlacheckiej Drozdowo. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
zdj\u0119cia: D.Poborski [2023]<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciciele maj\u0105tku Bia\u0142a Olecka cz\u0119sto si\u0119 zmieniali. Przez pewien czas maj\u0105tek by\u0142 w posiadaniu Gotarda von Buddenbrocka, majora wojsk polskich. W po\u0142owie XVIII wieku w Bia\u0142ej Oleckiej mieszka\u0142 polski nadle\u015bniczy, Ludwik Daszkiewicz. P\u00f3\u017aniej w\u0142a\u015bcicielami stali si\u0119 Semkowscy i Warkojowie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku, w drugiej po\u0142owie XVI wieku, nale\u017ca\u0142 do rodziny von Diebes, by w XVII wieku przekaza\u0107 w\u0142asno\u015b\u0107 von Aulach, Semkowskim, von Donhoff i von Buddenbrock. Kolejne stulecia przynios\u0142y kolejne nazwiska w\u0142a\u015bcicieli: Warkoj, Daszkiewicz, von Usedom, a w XIX wieku von Zachau, Berend, Reuter, Tolsdorff. Ostatecznie, od czas\u00f3w Tolsdorff\u00f3w, pa\u0142ac pozosta\u0142 w r\u0119kach tej rodziny a\u017c do roku 1932, a potem sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Leo Brodowskiego, kt\u00f3ry dzier\u017cy\u0142 go do 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n

W pocz\u0105tkach XX wieku pa\u0142ac dla rodziny Tolsdorff zosta\u0142 wzniesiony w stylu neobarokowym. Mimo \u017ce ucierpia\u0142 podczas I wojny \u015bwiatowej, szybko zosta\u0142 odbudowany i unowocze\u015bniony. <\/p>\n\n\n\n

Po wojnie przekszta\u0142cono go w Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Rolne, a wn\u0119trza zaadaptowano na biura i mieszkania dla pracownik\u00f3w. W latach 1970-1977 budynek pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcj\u0119 szko\u0142y ekonomiczno-rolniczej. Niestety, w sierpniu 1980 roku, pa\u0142ac strawi\u0142 po\u017car, pozostawiaj\u0105c go w stanie ruiny.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W 1990 roku prywatna osoba zakupi\u0142a budynek w stanie ruiny i przyst\u0105pi\u0142a do jego odbudowy zgodnie z pierwowzorem. Wzniesiony na planie prostok\u0105ta, pa\u0142ac sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch kondygnacji i ma murowane \u015bciany z ceg\u0142y, kt\u00f3re otynkowano. Jest podpiwniczony, a na dachu dominuje czterospadowy wysoki dach. Po jednej stronie dobudowano jednokondygnacyjne skrzyd\u0142o z dachem mansardowym. Na naro\u017cach pa\u0142acu znajduj\u0105 si\u0119 urocze wie\u017cyczki o wielobocznych kszta\u0142tach. W elewacji frontowej mo\u017cna podziwia\u0107 szeroki ryzalit z tarasem wspartym na czterech kolumnach. Na szczycie ryzalitu umieszczono p\u00f3\u0142koli\u015bcie zamkni\u0119t\u0105 wystawk\u0119, kt\u00f3ra kiedy\u015b zawiera\u0142a herb. Podobny ryzalit i taras znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na elewacji ogrodowej, z przepi\u0119knymi schodami prowadz\u0105cymi do parku. Po tej stronie pa\u0142acu znajduje si\u0119 tak\u017ce wie\u017cyczka z tarasem widokowym i p\u00f3\u0142kolisty ryzalit.<\/p>\n\n\n\n

Otoczenie pa\u0142acu zachowa\u0142o wiele dawnych zabudowa\u0144 gospodarczych oraz pozosta\u0142o\u015bci parku.<\/p>\n\n\n\n

Opis obiektu Schloss Billstein<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac z czas\u00f3w Tolsdorff\u00f3w to okaza\u0142a rezydencja w stylu neobarokowym, wybudowana na pocz\u0105tku XX wieku przez Friedricha von Tolsdorffa. Budynek sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dw\u00f3ch kondygnacji, a jego plan przybra\u0142 form\u0119 wyd\u0142u\u017conego prostok\u0105ta, urozmaiconego wielobocznymi wie\u017cyczkami na elewacji frontowej. <\/p>\n\n\n\n